Cảnh báo: Thủ đoạn lừa đảo 'mượn người thân' và cách bảo vệ tài khoản khi giao dịch trực tuyến
ByDONLIN
September 19, 2026Vol. 2026
Các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, đặc biệt là việc lợi dụng công nghệ AI và Deepfak...
Executive Summary
Các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, đặc biệt là việc lợi dụng công nghệ AI và Deepfake để giả mạo người thân, khiến người dùng dễ dàng bị thao túng và mất tiền oan.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, các chiêu trò lừa đảo trực tuyến cũng trở nên tinh vi hơn, đặc biệt là việc lợi dụng công nghệ AI và Deepfake để thao túng các mối quan hệ cá nhân. Kẻ gian không chỉ giả mạo ngân hàng mà còn tạo ra những kịch bản phức tạp, khiến người dùng chuyển tiền cho chính người thân nhưng thực chất là rơi vào bẫy. Việc nhận diện và phòng tránh những thủ đoạn này là vô cùng cấp thiết để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân của bạn.
Các điểm chính cần lưu ý
- Thủ đoạn lừa đảo "mượn người thân" sử dụng AI/Deepfake đang gia tăng, tạo ra các tình huống khẩn cấp giả mạo.
- "Thấy mặt, nghe giọng" không còn là căn cứ đủ tin cậy để xác định danh tính trong kỷ nguyên AI.
- Luôn xác minh thông tin qua kênh độc lập và cảnh giác với các dấu hiệu bất thường trong giao dịch.
- Kích hoạt bảo mật hai lớp và cập nhật dữ liệu sinh trắc học để tăng cường an toàn cho tài khoản ngân hàng.
Thủ đoạn lừa đảo "mượn người thân" bằng AI/Deepfake
Các báo cáo từ tháng 9/2026 cho thấy thủ đoạn lừa đảo trực tuyến đã chuyển dịch sang việc thao túng nhiều mắt xích trong cùng một mối quan hệ. Kẻ gian thu thập hình ảnh, video và giọng nói của người thân nạn nhân từ mạng xã hội. Sau đó, chúng sử dụng công nghệ Deepfake để tạo ra các video hoặc cuộc gọi giả mạo, mô phỏng cảnh người thân đang trong tình huống khẩn cấp như tai nạn, cấp cứu, hoặc bị tạm giữ, rồi yêu cầu chuyển tiền gấp.
Một kịch bản tinh vi khác là kẻ lừa đảo không cần giả giọng hay chiếm quyền tài khoản. Thay vào đó, chúng "đạo diễn" tình huống để hai người quen biết tự gọi điện cho nhau, nhưng mỗi người lại hiểu cuộc trò chuyện theo một mục đích khác nhau. Ví dụ, kẻ gian có thể giả mạo tin nhắn của người thân yêu cầu chuyển tiền gấp. Khi nạn nhân gọi điện xác minh, kẻ gian sẽ sử dụng Deepfake để tạo ra hình ảnh và giọng nói giống người thân, khiến nạn nhân tin tưởng và thực hiện giao dịch.
Điều này cho thấy sự nguy hiểm của các công nghệ giả mạo trong việc đánh lừa niềm tin của con người.
Nguy cơ từ AI Agent và sự thay đổi trong xác thực danh tính
Từ năm 2026, các chuyên gia đã cảnh báo về một nguy cơ mới từ AI agent. Những AI này có khả năng được sử dụng để tìm kiếm điểm yếu và tác động vào nhiều công đoạn của quy trình, từ tiếp nhận người dùng, xác thực danh tính cho tới thực hiện và hoàn tất giao dịch. Điều này làm tăng thêm mức độ phức tạp và khó lường của các cuộc tấn công lừa đảo.
Trong kỷ nguyên AI, việc "nhìn thấy mặt" hoặc "nghe đúng giọng" qua cuộc gọi video không còn là căn cứ đủ tin cậy để xác định danh tính. Công nghệ Deepfake đã đạt đến mức độ tinh vi, có thể tạo ra hình ảnh và âm thanh giả mạo gần như hoàn hảo, khiến người dùng rất khó phân biệt thật giả bằng mắt thường hoặc tai nghe. Điều này đòi hỏi người dùng phải thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận với việc xác minh danh tính trong các giao dịch trực tuyến.
Dấu hiệu nhận biết và cách phòng tránh lừa đảo
Để bảo vệ bản thân khỏi các thủ đoạn lừa đảo tinh vi này, người dùng cần hết sức cảnh giác và áp dụng các biện pháp phòng ngừa chủ động:
Cảnh giác với các yêu cầu bất thường
- Không vội tin vào hình ảnh, giọng nói hoặc video: Đặc biệt khi kèm theo yêu cầu chuyển tiền, cung cấp dữ liệu hoặc thực hiện một việc bất thường. Hãy luôn đặt câu hỏi về tính xác thực của thông tin.
- Xác minh qua kênh độc lập: Luôn gọi lại vào số điện thoại đã lưu từ trước của người thân, không gọi theo số do đối tượng cung cấp trong tin nhắn hoặc cuộc gọi đáng ngờ. Liên hệ với người thân đang ở gần người bị mạo danh hoặc kiểm tra qua một kênh liên lạc khác (ví dụ: gọi điện thoại bàn, nhắn tin qua ứng dụng khác).
- Cảnh giác với các dấu hiệu bất thường: Các cuộc gọi ngắn, chất lượng hình ảnh hoặc âm thanh kém, liên tục thúc giục, yêu cầu giữ bí mật, yêu cầu chuyển tiền đến tài khoản không đúng tên người đang gọi, yêu cầu cung cấp mật khẩu/OTP/mã PIN, gửi đường link/mã QR lạ hoặc yêu cầu cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc đều là những dấu hiệu cảnh báo mạnh mẽ.
Bảo mật tài khoản và thông tin cá nhân
- Không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP: Tuyệt đối không cung cấp cho bất kỳ ai, kể cả khi họ tự xưng là ngân hàng, công an, hoặc người thân. Ngân hàng và các cơ quan chức năng sẽ không bao giờ yêu cầu bạn cung cấp những thông tin này qua điện thoại hay tin nhắn.
- Kích hoạt bảo mật hai lớp (2FA): Trên tất cả các ứng dụng ngân hàng, mạng xã hội và dịch vụ trực tuyến quan trọng. Điều này tạo thêm một lớp bảo vệ, ngay cả khi kẻ gian có được mật khẩu của bạn.
- Cập nhật dữ liệu sinh trắc học: Trên ứng dụng ngân hàng để tăng cường bảo mật. Các phương thức xác thực sinh trắc học như vân tay, nhận diện khuôn mặt thường an toàn hơn mật khẩu truyền thống.
- Bình tĩnh và kiểm chứng: Trước mọi giao dịch tài chính bất thường, cần bình tĩnh, không để sự thân thiết, lòng tin hoặc tâm lý "giúp bạn lúc khó khăn" thúc đẩy quyết định quá nhanh. Hãy dành thời gian để kiểm chứng thông tin một cách kỹ lưỡng.
Hành động của cơ quan chức năng và ngân hàng
Bộ Công an đã đưa ra cảnh báo về 25 kịch bản lừa đảo phổ biến trên không gian mạng, trong đó có nhóm lừa đảo bằng AI, Deepfake, DeepVoice. Các ngân hàng cũng liên tục cảnh báo về các hình thức giả mạo và khuyến nghị khách hàng nâng cao cảnh giác. Các cơ quan chức năng đang nỗ lực phối hợp để phát hiện và xử lý các đối tượng lừa đảo, đồng thời tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân.
Tuy nhiên, với tốc độ phát triển của công nghệ và sự tinh vi của kẻ gian, việc tự bảo vệ vẫn là yếu tố then chốt. Người dùng cần chủ động tìm hiểu, cập nhật thông tin về các thủ đoạn lừa đảo mới và áp dụng các biện pháp bảo mật cần thiết để tránh trở thành nạn nhân.
Bảo vệ tài chính của bạn trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh lừa đảo trực tuyến ngày càng phức tạp, đặc biệt là với sự xuất hiện của AI và Deepfake, việc bảo vệ tài khoản và thông tin cá nhân trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đừng bao giờ vội vàng thực hiện các yêu cầu chuyển tiền hay cung cấp thông tin nhạy cảm khi có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào. Hãy luôn xác minh độc lập, bình tĩnh và chủ động áp dụng các biện pháp bảo mật để giữ an toàn cho tài sản của bạn.
Nhận thức và cảnh giác là tuyến phòng thủ đầu tiên và hiệu quả nhất chống lại các chiêu trò lừa đảo tinh vi.
Tài liệu tham khảo
End of Dispatch • September 19, 2026
Global Supply Chain Coverage
We supply high-quality products to major markets worldwide. Explore our regional distribution and compliance standards.